Make your own free website on Tripod.com
RECENSIES
EN WAT DEED MIJN EIGEN VOLK?
Home
OORLOGSJUNKS
DRIE KLUITEN OP EEN HONDJE
DE ARROGANTIE VAN DE MACHT
ETEN, VUREN EN BEUKEN
DE SCHADUW VAN DE STER
DE WASSENDE REGENBOOG - Eddy Lie
RIJSTPAP, TULPEN & JIHAD
KOMRIJ'S NEDERLANDSE POËZIE van de 19de t/m de 21ste eeuw in 2000 en enige gedichten
HET LATIJN VAN JAPAN
EN WAT DEED MIJN EIGEN VOLK?
NONSENS- EN PLEZIERDICHTEN
LETTERLUST - Kees van Kooten en Ewald Spieker
HANDBOEK VOOR SCHRIJVERS 2003-2004
DE VOORLEZER - Bernhard Schlink
DE GESCHIEDENIS VAN HET DENKEN - André Klukhuhn
ALBERT CAMUS - Een leven tegen de leugen.
Bert Bakker FOLIO-REEKS
HANDGESCHREVEN WERELD - NEDERLANDSE LITERATUUR EN CULTUUR IN DE MIDDELEEUWEN
Beigbeder, Frédéric: EUR 14,99
SCHURKENSTAAT - William Blum
Caldicott, Helen: NIEUW NUCLEAIR GEVAAR
Duo Duo - HET OOG VAN DE STILTE
FUGA
ZWART BORD - Nico Hirt en Gérard de Selys
DE KRITISCHE REEKS van Uitgeverij LEMNISCAAT
Sartre, Jean-Paul - HET ZIJN EN HET NIET
TOM LANOYE HARD GEMAAKT
VERSVORMEN - Drs. P
VIJFDE BULLETIN - TWEEDE WERELDOORLOG
Steinz, Pieter: LEZEN etcetera - Gids voor de wereldliteratuur
ANTON CONSTANDSE - biografie en artikelen
Fransen, Peter e.a. - 11 SEPTEMBER - Waarom de kapers vrij spel kregen
MONTYN - door Dirk Ayelt Kooiman
ANTOINE DE SAINT-EXUPÉRY - door Paul Webster
CONSUELO, De roos en de Kleine Prins
SIEGFRIED
50 JAAR WORLD PRESS PHOTO
_______________________________________________________
 
 
En wat deed mijn eigen volk?
Boekomslag van dit belangwekkende boek

Jos Vander Velpen: "EN WAT DEED MIJN EIGEN VOLK? - Breendonk, een kroniek" - Uitgeverij EPO, Berchem-Antwerpen, 2003 - aantal blz.: 240 - paperback - ISBN 90 6445 305 5 - prijs EUR 20,00

Dit nieuwe boek van Jos Vander Velpen boek is het vergeten verhaal van een fort in het Belgische Breendonk, niet ver van Mechelen, dat door de nazi's tot een soort concentratiekamp werd omgebouwd. "Het beste wat je over het kamp van Breendonk kunt zeggen, is dat het mooi gelegen is. Vanbuiten gezien heeft het gebouw een robuuste uitstraling, die elke gedachte aan ontsnappen in de kiem smoort. Vanbinnen is het een labyrint van gangen en kamers. (...) In vier jaar tijd, van september 1940 tot september 1944, verbleven hier een kleine vierduizend gevangenen: aanvankelijk joden en 'asociale elementen', later politieke gevangenen, verzetsstrijders en gijzelaars. Het gros waren Belgen, maar in totaal werden er meer dan vijftien nationaliteiten in het fort opgesloten.

Breendonk is niet 'zomaar een kamp', want er is al te veel gebeurd wat niet had mogen gebeuren. (...) Officieel was het een 'opvangkamp', maar in werkelijkheid verschilde het nauwelijks van een concentratiekamp, hoewel het minder gevangenen en meer bewakers telde, zodat niemand zich in de anonieme massa kon verstoppen. (...) Niet meer dan 1733 van de kleine vierduizend Breendonkse kampbewoners overleefden de oorlog.

In 1947 verhief het (Belgische, JB) parlement Breendonk tot nationaal gedenkteken."

Terwijl over Auschwitz stapels boeken verschenen, is er bijna geen literatuur over Breendonk, stelt de auteur vast en voegt er aan toe dat dit zijn oorsprong vindt in het feit dat men Breendonk een onplezierig onderwerp vindt - niet zozeer door wat er gebeurd is (Immers: zand erover, hoort men helaas maar al te vaak beweren over de oorlog) maar vooral doordat het Belgische SS'ers waren die er een schrikbewind uitoefenden. Maar "Wat om de hoek is gebeurd, moet aan de vergetelheid worden onttrokken. Door de herinnering aan het verleden levend te houden, definieert een volk zichzelf en weten we enigszins wie we zijn."

Vander Velpen heeft de lotgevallen van de gevangenen aaneengeregen tot een afschuwwekkend totaalbeeld - een kroniek die, juist omdat de schrijver geen moment is gezwicht voor sensatie of romantiserende bellettrie, zó schokkend is dat hij je een enorme dreun verkoopt. Zo is daar het relaas van de 107 gevangenen die tot hun verrassing 'worden vrijgelaten' terwijl er in het naburige dorp kermis is en men daar danst en dronken wordt. De gevangenen worden in drie wagons geladen en 'God mag weten waar naartoe.'

Als het einde van de oorlog nadert, vluchten de beulen. "Als de geallieerden het kamp bereiken is er niemand meer. In cel 16 treffen ze een tekst aan, die door een gevangene van rechts naar links in de muur is gekrast:

In het aanschijn van de dood

denk na o sterveling

en weet dat uw nietig bestaan

en uw korte dood

slechts snel vergeten ogenblikken zijn

in vergelijking met het onmetelijke heelal.

Van dit hoger belang uit gezien

zijn wij slechts twee miljard dansende pluisjes stof

verspreid aan de oppervlakte van een atoom

dat ronddwarrelt in de oneindige sterrenhemel.

Persoonlijk lijden of geluk

ikzucht of zelfopofferingsgeest

leugen of waarheid

lafheid of moed

haat of liefde

natuurlijke zotheid of dood

zijn van geen belang

indien men met deze maatstaf meet.

Al blijft u op een aards plan

toch zal uw individueel bestaan verzinken

in het niets van de vergetelhei

inderdaad: de geschiedenis."

In tegenspraak met deze welhaast spinozistische gedachte heeft Jos Vander Velpen, doctor in de rechten en advocaat en schrijver van boeken als "De CCC, de staat en het terrorisme" en "Daar komen ze aangemarcheerd, extreem-rechts in Europa", met dit onthutsende, sobere, boek een monument opgericht voor alle slachtoffers van Breendonk en hen een blijvende plaats gegeven in onze collectieve herinnering.

© Jan Bontje 2004

Naar de homepage van al mijn websites