Make your own free website on Tripod.com
RECENSIES
VERSVORMEN - Drs. P
Home
OORLOGSJUNKS
DRIE KLUITEN OP EEN HONDJE
DE ARROGANTIE VAN DE MACHT
ETEN, VUREN EN BEUKEN
DE SCHADUW VAN DE STER
DE WASSENDE REGENBOOG - Eddy Lie
RIJSTPAP, TULPEN & JIHAD
KOMRIJ'S NEDERLANDSE POËZIE van de 19de t/m de 21ste eeuw in 2000 en enige gedichten
HET LATIJN VAN JAPAN
EN WAT DEED MIJN EIGEN VOLK?
NONSENS- EN PLEZIERDICHTEN
LETTERLUST - Kees van Kooten en Ewald Spieker
HANDBOEK VOOR SCHRIJVERS 2003-2004
DE VOORLEZER - Bernhard Schlink
DE GESCHIEDENIS VAN HET DENKEN - André Klukhuhn
ALBERT CAMUS - Een leven tegen de leugen.
Bert Bakker FOLIO-REEKS
HANDGESCHREVEN WERELD - NEDERLANDSE LITERATUUR EN CULTUUR IN DE MIDDELEEUWEN
Beigbeder, Frédéric: EUR 14,99
SCHURKENSTAAT - William Blum
Caldicott, Helen: NIEUW NUCLEAIR GEVAAR
Duo Duo - HET OOG VAN DE STILTE
FUGA
ZWART BORD - Nico Hirt en Gérard de Selys
DE KRITISCHE REEKS van Uitgeverij LEMNISCAAT
Sartre, Jean-Paul - HET ZIJN EN HET NIET
TOM LANOYE HARD GEMAAKT
VERSVORMEN - Drs. P
VIJFDE BULLETIN - TWEEDE WERELDOORLOG
Steinz, Pieter: LEZEN etcetera - Gids voor de wereldliteratuur
ANTON CONSTANDSE - biografie en artikelen
Fransen, Peter e.a. - 11 SEPTEMBER - Waarom de kapers vrij spel kregen
MONTYN - door Dirk Ayelt Kooiman
ANTOINE DE SAINT-EXUPÉRY - door Paul Webster
CONSUELO, De roos en de Kleine Prins
SIEGFRIED
50 JAAR WORLD PRESS PHOTO
 
__________________________________________________________________
 

Drs. P: Versvormen - Leesbaar handboek; samenstelling en redactie Anneke van der Putte & Cees van der Pluijm - Uitgeverij de Stiel, Nijmegen, 2000 - genaaid gebrocheerd, 200 blz. - ISBN 90 70 415 22 4 

Wat heeft de stichting van Singapore met poëzie te maken? Wanneer en waarom ontstond het ollebolleke? Wat is het verband tussen Thomas van Aquino (1225-1274) en de limerick? Hoeveel varianten, inclusief die van Karl Marx, bestaan er van het sonnet? Het wordt ons allemaal met veel humor maar wetenschappelijk verantwoord uiteengezet door de eminence grise van het lichte vers, Drs. P.

Op 24 september 2000 ontving drs. P (pseudoniem van H.H. Polzer, geboren 1919) de Tollensprijs voor zijn bijdrage aan de Nederlandse taal en het Nederlandse cabaret. Twee weken eerder verscheen dit uitermate leesbare handboek.

Drs. P heeft geheel eigen - om niet te zeggen eigenzinnige - opvattingen over poëzie. Hij geeft grif toe dat niet voor eens en altijd vast te stellen is wat poëzie is. Voor hem is poëzie in ieder geval niet het ongecontroleerd onder woorden brengen van gevoelens, maar een door het intellect geleide ambachtelijke bezigheid. In dit boek - en in zijn gehele oeuvre - beperkt hij zich dan ook tot wat hij versificatie noemt: ... de optimale weergave van beelden, gebeurtenissen, ideeën, stemmingen in een door metrum en rijmschema bepaalde woordrangschikking. Door deze bewust gekozen beperking komt zijn meesterschap volledig tot zijn recht. Versificatie leidt, in zijn geval, tot Polzeriaanse diversificatie...

Het boek behandelt ruim zestig versvormen. Geschiedenis, karakteristiek en werkwijze komen meer of minder uitgebreid bij elke versvorm aan bod. Ook worden de begrippen rijm, rijmschema en metrum uitvoerig beschreven in het eerste deel. Bijna een derde van het boek bestaat uit een gedegen uiteenzetting over deze bouwstenen zonder welke geen gedegen poëtisch bouwsel (althans volgens Polzeriaanse opvattingen) kan worden gemetseld. Het boek bevat een alfabetisch register en een literatuurverwijzing. Maar het is geen gortdroog werk. Integendeel. Met de hem typerende humor, ironie en soms venijn tovert hij een rijkgeschakeerd en met talloze voorbeelden verluchtigd beeld van versvormen als sonnet en ballade, rondeel en kwatrijn, pantoum en aquarium. Over het Italiaans sonnet: "Toch wist het Italiaanse schema zich aardig te handhaven, zowel tijdens de derde bloei (tweede helft negentiende eeuw) als na de Eerste Wereldoorlog en van de week nog." Met onverholen tegenzin behandelt Polzer de tanka, de haiku en de limerick. Over de limerick, waar hij "zwaar ademend" over geschreven heeft om objectief te blijven, schrijft hij: er zijn "... myriaden van die dingen geschreven. Daaronder - dat is statistisch voorspelbaar - bevinden zich geestige." De haiku is volgens hem geen poëzie. Potgieter (1808-1875, medeoprichter van de Gids) ging hem voor. Hij raadt de lezer aan: "Werkwijze. Laat het." Hij neemt geen blad voor de mond: "Respect voor iemand die in een Westerse taal een voorgeschreven aantal lettergrepen bijeenpeutert, zou misplaatst zijn." Het zij hem vergeven. Er zijn andere meningen.

Deze woordenschat is verplichte kost voor iedereen die gedichten schrijft of leest. Uitgeverij De Stiel is een non-profit-uitgeverij waar professionals uit het boekenvak publicaties realiseren waarvan commerciële uitgeverijen het risico niet kunnen, durven of willen dragen. Zij heeft met de uitgave van dit standaardwerk - "een verbeterde, gemoderniseerde en sterk uitgebreide versie van het sinds lang uitverkochte en schier onvindbare Handboek voor plezierdichters (1983)" - de Nederlandse taal en poëzie een dienst bewezen.

© Jan Bontje 2000/2003

 

Terug naar OPZOEKEN